Loading...
Loading...

ရခုိိင္ျပည္္နယ္က အနက္ေရာင္သဲဲေတြကိုု တရုုတ္နဲ႔ဲ ဂ်ပန္ေတြြ ဘာလို႔႔ အရမ္းစိတ္္၀င္စားၾကတာလဲဲ

တရုုတ္နဲ႔ဲ ဂ်ပန္ေတြြ အရမ္းစိတ္ဝင္စားတဲ့ ရခုိင္ျပည္္နယ္က အနက္ေရာင္သဲမ်ားအေၾကာင္္း

ဒီတေလာ သတင္းမွာ ေတြ႔ေနရတာကရခိုင္ျပည္နယ္္ ရေသ႕ေတာင္ျမိဳ႕နယ္ (အငူေမာ္)ကြ်န္းက အနက္ေရာင္ သဲမ်ားကို တရုတ္ျပည္က စိတ္၀င္စားျပီး လာေရာက္္ စမ္းသပ္မႈ ေတြ ျပဳလုပ္ေနတယ္ ဆုိတာပါပဲ။ ျမန္မာျပည္သူ အမ်ားစုကေတာ့ အဲဒီ အနက္ေရာင္သဲေတြက ဘာလဲ၊ ဘယ္မွာ သြားသံုးမွာလဲ၊ ဘာတန္ဖိုးရွိလဲ ဆိုတာ သိၾကအံုးမယ္လို႔ မထင္ပါ။ စာေရးသူ ကိုယ္တိုင္လည္း အဲဒီ သဲေတြကို မျမင္ဖူးဘူး အေၾကာင္းလဲမသိပါ။ အေရးႀကီးတယ္ သိထားသင့္တယ္ ယူဆလို႔ ရွာေဖြမိသေလာက္ကို ေ၀မွ်ေပးလိုက္ပါတယ္။

တစ္ခုုေတာ့ ႀကိဳတင္စကားခံ ပါရေစ။ စာေရးသူက အဲဒီ အနက္ေရာင္္သဲ ေတြဟာ rare earth နဲ႔ ဆက္စပ္ေနတယ္၊ အဲဒီထဲမွာ rare earth ပါ၀င္မယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။ ဖတ္မိရတဲ့သတင္း အခ်က္အလက္ အတိုင္းအတာေၾကာင့္ အတိအက် rare earth ဟုတ္မဟုတ္ မေသခ်ာေပမဲ့လည္း စာဖတ္ သူမ်ား အေနနဲ႔ ဗဟုသုတတခု ရသြားမွာေတာ့ ယံုၾကည္ပါတယ္။

အဆိုိပါ အနက္ေရာင္သဲမ်ား က းအဂၤလိပ္လိုေတာ့ rare earth လိို႔ ေခၚပါတယ္။ တိုက္ရိုက္ျပန္ရင္္ ရွားပါးတဲ့ေျမ ေပါ့၊ ဒါေပမဲ့ အဲဒီပစၥည္းက ရွားလည္းမရွားပါး ေျမႀကီးလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ rare earth ဆိုတာက ၿဒပ္စင္ေပါင္း ၁၇ မ်ိဳး ပါ၀င္တဲ့ သတၱဳၿဒပ္ အမ်ိဳးအစားေတြကို ေခၚပါတယ္။

အဲဒါေတြြက scandium (Sc-21), yttrium (Y-39), lanthanum (La-57), cerium (Ce-58), praseodymium (Pr-59), neodymium (Nd-60), promethium (Pm-61), samarium (Sm-62), europium (Eu-63), gadolinium (Gd-64), terbium (Tb-65), dysprosium (Dy-66), holmium (Ho-67), erbium (Er-68), thulium (Tm-69), ytterbium (Yb-70), and luteium (Lu-71) တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီ သတၱဳေတြကိုိ တခ်ိဳ႕က the silent heroes of modern technology လို႔ တင္စားၾကပါတယ္။ းRare earth ဟာ မရွားပါးေပမဲ့ အဲဒီ ၿဒပ္စင္သတၱဳေတြက တမ်ိဳးတည္းသီးျခား ေတြ႔ရဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။

ဆိုေတာ့ တူးေဖာ္ရတဲ့ ေျမႀကီး သို႔မဟုတ္္ အနက္ေရာင္သဲမ်ားမွာ အထက္ပါ သတၱဳေတြ ေရာေႏွာပါ၀င္ေနမွာ ျဖစ္ၿပီး ပါ၀င္တဲ့ဲ သတၱဳတစ္ခုစီရဲ႕ အခ်ိဳး အစားရာခိုင္ႏႈန္း မတူညီဘဲ ရွိတတ္ပါတယ္။ မရွားပါးေပမဲ့ အဲဒီေရာစပ္ေနတဲ့ rare earth ထဲမွာ ပါ၀င္ေနတဲ့ ၿဒပ္သတၱဳ တစ္ခုခ်င္းကို သန္႔စင္ခဲြထုတ္ဖို႔က အႏၱရာယ္မ်ား၊ ခက္ခဲလြန္းၿပီး စီးပြားျဖစ္ပမာဏရဖို႔ မလြယ္ကူဖူးလို႔ သိရပါတယ္။

ေန႔စဥ္ထိိေတြ႔ သံုးစြဲေနတဲ့ အရာမ်ားစြာမွာ rare earth သတၱဳတမ်ိဳးမ်ိဳး ေသခ်ာေပါက္ပါ၀င္ေနပါတယ္။ တီဗီ၊ ကြန္ျပဴတာ၊ ေရနံတူးစက္၊ ေသးငယ္တဲ့ အီလက္ထရြြန္းနက္ အစိ္ိတ္အပိုင္းမ်ား၊ ေမာ္ေတာ္ကား၊ Hybrid ကား၊ အလင္းဖန္မွ်င္ႀကိဳး၊ စစ္လက္နက္ ကိရိယာမ်ား၊ ႏုဴကလီယား ဓာတ္ေပါင္းဖို နဲ႔ အာကာသယာဥ္ ကိုယ္ထည္ေတြမွာ းအဲဒီသတၱဳ တမ်ိဳးမဟုတ္ တမ်ိဳး ထည့္သြင္း အသံုးျပဳထားပါတယ္။

ဥပမာျပရရင္္ Neodyumium သတၱဳကို ေသးငယ္တဲ့ အီလက္ထရြန္းႏွစ္ အစိတ္အပိုင္း ျဖစ္တဲ့ဲ ကြန္ျပဴတာ hard disk, နားက်ပ္၊္ စပီကာ၊ တာဘိုင္၊ ေရနံတူးေဖာ္တဲ့ လြန္ပူ နဲ႔ သံလိုက္ဓာတ္ သံုးရတဲ့ ေနရာတိုင္းလိုလိုမွာ ထည့္သံုးထားပါတယ္။ Neodyumium ကို ေသးငယ္ေပါ့ပါးၿပီး အလြန္မာေက်ာတဲ့ ကိရိယာအစိတ္အပိုင္းေတြမွာ အဓိက သံုးရပါတယ္။ Erbium သတၱဳကို ေနကာမ်က္မွန္၊ အလွဆင္ပန္းအိုး၊ ေလဆာခဲြစိပ္မႈ နဲ႔ သတင္းအခ်က္အလက္ လ်င္ျမန္စြာစီးဆင္းေစတဲ့ အလင္းဖန္မွ်င္ႀကိဳးေတြမွာ မရွိမျဖစ္ သံုးရပါတယ္။ Europium သတၱဳကို တီဗီဖန္သားျပင္၊LED မီးလံုး ေတြ နဲ႔ ႏ်ဴကလီးယားဓာတ္ေပါင္းဖို မွာ အသံုးျပဳပါတယ္။

Hybrid ကား (ဆီနဲ႔ ဘက္ထရီ ႏွစ္မ်ိဳးသံုး) ေမာင္္းေနတဲ့ ကားပိ္ိုင္ရွင္ေတြကိုယ္တိုင္ rare earth ကို သူတို႔ေန႔စဥ္ သံုးေနရ တယ္ဆိုတာ မသိၾကပါဘူး။ တိုယိုတာ Prius Hybrid ကားတိုင္းမွာ Lanthanum ၁၀ ေပါင္ ထည့္သံုးထားပါတယ္။ ဟိုင္းဘရစ္ကားမွာ ပါတဲ့ဘက္ထရီအမ်ိဳးအစား “nickel-metal hydride” က Lanthanum သတၱဳကို သံုးထားတာပါ။ “ကမာၻ႔အႀကီးဆံုး ျဖစ္တဲ့ တိုယိုတာကားရဲ႕ ထုတ္လုပ္မႈႏႈန္းမွာ Prius ဟိုင္းဘရစ္ကား က ၈ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိပါတယ္။

အဲဒါနဲ႔ အျခား ဟုိိင္းဘရစ္ကားေတြရယ္၊တရုတ္ျပည္မွာ သံုးေနတဲ့ ဘက္ထရီကားငယ္ေလးေတြြ အားလံုးေပါင္းလိုက္ရင္ လိုအပ္မယ့္္ Lanthanum က ေစ်းကြက္မွာလံုေလာက္စြာမရွိပါဘူး” လို႔ rare earth ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ Jack Lifton က ဆိုပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ တိုယိုတာကားကုမၸဏီ က lanthanum တူးေဖာ္ထုတ္လုပ္ေရးမွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံေနတဲ့ တစ္ခုတည္း ေသာ ကားကုမၸဏီျဖစ္ေၾကာင္းလည္း သိရပါတယ္။

အခ်က္အလက္မ်ားအရ ကမာၻေပၚမွာ တရုတ္ျပည္္ က းးrare earth ပမာဏ အမ်ားဆံုး ပိုင္ဆိုင္ထားၿပီး ျပည္တြင္း စက္မႈ လုပ္ငန္း မ်ားမွာ အသံုးျပဳဖို႔ လံုေလာက္ေအာင္ဆိုၿပီး ၂၀၁၀ ခုႏွစ္မွာ ျပည္ပသို႔ းတင္ပို႔ေရာင္းခ်မႈကို ကန္႔သတ္လိုက္ပါ တယ္။

အဲဒီ သတင္း ေၾကာင့္္ .rare earth ေးေစ်းႏံႈးမ်ား ခုန္တက္သြားခဲ့ပါတယ္။ rare ရဲ႕ ေစ်းႏႈန္းကေတာ့ ေစ်းကြက္မွာရွိတဲ့ ပမာဏ နဲ႔ ၀ယ္လို အားေပၚ မူတည္ၿပီး ေျပာင္းလဲေနတတ္ပါတယ္။ ဒီဇင္ဘာလ ၂၀ ရက္၊၂၀၁၂ ခုႏွစ္ HEFA ရဲ႕ ေစ်းႏႈန္းအရ ၁ ကီလိုဂရမ္ ေစ်းကို ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

Scandium metal – အေမရိကန္္ ေဒၚလာ ၁၅၀၀၀ (၁ ကီလိုေစ်း)၊ Terbium metal – ၂၅၀၀၊ Neodymium metal – ၁၁၅၊ Lanthanum metal – ၂၈၊ Europium Oxide – ၂၁၅၀၊ Dysprosium Oxide – ၉၇၅၊ Erbium metal – ၂၇၅၊ Cerium metal – ၂၅ ေဒၚလာ ….။

ဒါေၾကာင့္္ ႏိုင္ငံျခားမွလာေရာက္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံသူေတြကို ေၾကးနီ၊ ေရႊ၊ ေရနံ၊ ဂက္စ္ စတဲ့ သတၱဳတြင္းမ်ားမွာတူးေဖာ္ခြင့္ ေပးထားရာကအေခ်ာင္ေရာပါသြားႏိုင္တဲ့ (တနည္း) ခိုးထုတ္သြားမယ့္ အဆိုပါ အနက္ေရာင္သဲ ေခၚ rare earth အေၾကာင္းကို ျမန္မာျပည္သူေတြ ဂရုစိုက္ သိထားသင့္ေၾကာင္း သားလိုက္ပါတယ္။

Cre: latestmyanmarnews.com